Tatlong segundo.

III

May nakapagsabi sa akin dati na umaabot sa tatlong segundo ang pagkabalisang nararamdaman kapag nagiging bahagi ng muling pagkikita. Nangyayari ito sa kahit na sinong tao. Di-maikakailang nagiging masalimuot ang sitwasyon kung lalagpas sa tatlong segundo.

Ang unang segundo ay nakalaan sa pagtatagpo ng mga paningin. Titingin siya sa iyo at titingin ka sa kanya.

Ang susunod na segundo ay para naman sa paghalungkat sa baul ng nakalipas. Sa loob ng napakaliit na oras, gagawin at gagawin pareho ng magkabilang panig ang paghahanap ng tutugmang mukha sa mahabang listahan ng mga nakilala na o naging bahagi na ng kanya-kanyang buhay.

Ang huling segundo naman ay inuubos sa pag-iisip ng tamang reaksyon sa muling pagkikita. Saka lamang ito gagawin, sasabihin, o iisipin.

Lumagpas sa tatlong segundo ang muli naming pagkikita ng tatlong lalaki sa harapan ko. Tama nga ang nagkuwento sa akin noon. Walang pasabing dumarating ang mga ganitong tagpo at kapag hindi ka handa ay wala kang kawala.

Kalahating minuto ang inabot ng pagsasalit-salitan ng tingin. Isa-isa ko silang tiningnan sa mga mata, at isa-isa rin silang tumingin sa mga mata ng isa’t isa. Ni isa sa amin ay walang nakaalam ng tamang sabihin. Nang binasag ni Mama ang katahimikan sa pamamagitan ng pagbanggit ng pangalan ko bilang pormal na pagpapakilala, saka ko naalaalang si Tito Nick ang nakapagkuwento sa akin noon ng tungkol sa unang tatlong segundo ng muling pagkikita.

“Ikaw na ba ‘yan,” tanong sa akin ni Tito Nick. May kahinaan ng loob ang tono niya pero nakangiti pa rin. Pinaling niya pakanan ang mukha niya kay Papa. “Binatang-binata na ‘tong bunso mo, ha?”

“Magkasing-edad lang yata sila ni Kirk. Ilang taon ka na nga ulit, Kirk?”

“20 po.”

“Magkaedad nga kayo. Naaalala mo pa ba siya?”

Umiling ako.

“Bata pa kayo unang nagkakilala. Naghahabulan pa kayo dati, diba?”

“Hindi na siguro nila maalala,” sabad ni Mama na umupo na sa silya katabi ng mahabang lamesa.

“Inaanak siya ni Tito Nick mo,” paliwanag ni Papa.

Inabot ko ang kamay ko kay Kirk at sinabi ang pangalan ko. Ngumiti siya at nagbiglang-taas ng kilay tanda ng pagkilala. Lumingon ako kay Tito Nick at inabot ang kamay niya upang makapagmano. Pinigil niya ang ulo ko at kinamot na lang ito nang bahagya.

“Huwag ka nang magmano. Hindi pa ako kasintanda ng tatay mo.”

“Aba,” bulalas ni Papa.

Nagkaroon ulit ng sandaling katahimikan. Kumbaga, nagpapalagayan pa lang kami ng mga loob lalo na’t ngayon ko lang ulit nakita si Papa, si Kuya Nick, at si Kirk na hindi ko pa rin matandaan.

Nang lumuwag na ang hangin sa loob ng kuwarto, tinanong ko si Tito Nick kung kumusta na siya. Ipinaliwanag niya sa akin ang kalagayan niya. Nabanggit niya ang salitang “cirrhosis”, isang sakit sa atay na kung hindi maaagapan ay maaari niyang ikamatay. Ikinagitla ko ang pagiging totoo ng mga salita niya. Para bang wala siyang katakut-takot pagdating sa usaping kalusugan. Hindi man siya nangiming pag-usapan ang mga posibilidad, damang-dama ko sa timbre ng boses niya ang gabutil na takot na ayaw niyang ipahalata.

“Kaya mo ‘yan, Tito,” sabi ko sa kanya habang hawak ang isa niyang braso. “Kaya mo ‘yan.”

“Maya-maya darating na ‘yung doktor,” paalaala ni Mama. “Nakausap ko na ‘yung nurse kanina, Nick. Doktor na muna bahala sa’yo ngayong gabi.”

Tumungu-tungo si Tito Nick. Mistula niyang binalanse ang mga winika ni Mama sa loob ng ulo niya.

Ilang minuto pa ang lumipas. Numipis ang gana ng pakikipag-usap ng isa’t isa. Marahil, nasa isip naming lahat na mas makaiinam ang pagpanatag kay Tito Nick sa mga sandaling iyon.

Nang dumating na ang doktor, isang matabang babaeng namimilak na ang ilang hibla ng buhok, lumabas na kami nina Mama, Papa at Kirk mula sa kuwarto. Yinakag kami ni Papang kumain ng hapunan. Saka lamang muling pumasok sa kokote ko ang pagkagutom. Saka lamang ulit kumalam ang tiyan ko.